Hai “casas tomadas” non por presenzas bretemosas como as do conto de Cortázar senón por libros que avanzan sen pouso pola casa sen que haxa xeito de paralos. A casa vai devagar deixando de cumprir a súa función doméstica para se converter nunha biblioteca con dereito a baño e cociña. Os libros, se non son seres vivos, cousa que cumpriría estudar, compórtanse coma se o fosen. Non hai moito, buscando un libro perdido, quedei pampo ao me decatar que me estaba achegando a un andel da biblioteca de xeito furtivo como se estivera no monte asexando un coello ou unha perdiz, (ou un leopardo que todos podemos ser ou soñar ser Hemingway), a quen quería sorprender sen lle dar tempo a se agochar.
Acontece que, cando una biblioteca vai máis alá duns centos de exemplares, algún libros que non gustan de multitudes nin de compañeiros pouco achegados ou que se alporizan porque non son visitados, fanse eremitas e foxen na procura de abeiros agachados onde ninguén os atope, aínda que os procure, e permanecen anos calados ata que un día, cando xa están esquecidos, deciden permitir que o seu dono os atope de novo ao remexer nos andeis na procura doutro exemplar.
Co tempo, un vai aprendendo e descobre que hai que lles poñer cebos para que salgan do seu tobo. Para atopar un Orwell perdido, 1984, poño por caso, ás veces abonda con poñer un Mundo Feliz de Huxley medio aberto onde supoñemos que desapareceu o 1984 para que este apareza axiña convocado polo parente achegado. Outras veces hai que recorrer a libros inimigos para espertar a carraxe dos escondidos. Un libro de Vila-Matas ou de Pere Gimferrer en paradoiros descoñecidos, precisa dun Salón de Pasos Perdidos de Trapiello ou da biografía de Juan Marsé para que se fagan presentes e calquera libro de Quevedo aparecerá se deixamos algún de Góngora ben visible.
Os que non se agochan son eses bestsellers das celebritys ou dos empoleirados novelistas dalgún xornal de sona que alguén nos regalou e que procuramos que se perdan nos estantes ermos nunca visitados nin colleitados. Dalgún xeito descoñecido apáñanse para se manter en campo aberto. Supoño que herdaron as trapelas dos que os escribiron afeitos como están a se manter no “candelabro” como dicía aquela famosa hoxe esquecida.
De costumes e feitíos especiais son os clásicos antigos. De idade avanzada, levan séculos resistindo as olladas de lectores que sempre atopan neles cousas novas. A Íliada, A Odisea, MacBeth, ou El Quijote non se perden. Nunca esquecidos, máis tarde ou máis cedo consultados, carecen de vaidade pero saben o que valen. Se non son consultados os que se perden son os lectores.
Semella que estas bibliotecas con dereito a baño e cociña están moi preto do seu pasamento e os libros que gardan, moi cedo serán fósiles que terán os seus replicantes acollidos nos e-books e nas tabletas pero ningún destes aparellos informáticos fará que os replicantes que os ateigan sexan verdadeiros seres vivos, propiedade que por razóns descoñecidas só posúen os libros de papel. Ou iso creo…
